โรงเรียนนาคำวิทยา ตั้งอยู่เลขที่ ๕๐หมู่ที่ ๔ บ้านบุตร ตำบลแดงหม้อ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี รหัสไปรษณีย์ ๓๔๑๕๐ โทรศัพท์ ๐๔๕-๒๕๑๓๐๐ e-mail admin@nakam.ac.th websitewww.nakam.ac.th สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี เปิดสอนตั้งแต่ระดับ มัธยมศึกษาปีที่ ๑ถึงระดับ มัธยมศึกษาปีที่ ๖ จำนวน ๑๕ ห้องเรียน โรงเรียนมีเนื้อที่ ๙๒
ไร่ ๓๗ ตารางวา อยู่ห่างจากตัวอำเภอเขื่องใน ๑๘ กิโลเมตร อยู่ห่างจากศูนย์กลางเมืองอุบลราชธานี ๕๕ กิโลเมตร

โรงเรียนนาคำวิทยาเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาตำบลรุ่นแรก สังกัดกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เดิมตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ ๑๐ ตำบลนาคำใหญ่ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี โดยมีประวัติการก่อตั้งพอสังเขป คือ เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๗ ในการประชุมสัมมนา ศึกษาธิการอำเภอ และ ศึกษาธิการจังหวัด เขต ๑๑ ที่จังหวัดอุบลราชธานี รองอธิบดีกรมสามัญศึกษาได้กล่าวถึงการขยายการศึกษาระดับมัธยมศึกษาสายสามัญ โดยเหตุผลว่ามีพลเมืองหนาแน่น มีผู้ก่อการร้ายและโจรผู้ร้ายชุกชุม นายกุศล ไชยคุณ ศึกษาธิการอำเภอเขื่องในในขณะนั้น จึงได้เสนอตั้งโรงเรียนมัธยมสายสามัญขึ้นที่ตำบลนาคำใหญ่ อำเภอเขื่องใน เนื่องจากเป็นท้องที่กันดารและห่างไกล มีแม่น้ำชี แม่น้ำมูล และห้วย คลองต่างๆ กั้นหลายแหล่ง การคมนาคมไม่สะดวก รองอธิบดีจึงได้ให้จัดหาที่ดินและยื่นเรื่องขอจัดตั้งไปตามลำดับ ในที่สุดได้รับแจ้งว่ายังไม่สมควรที่จะขยายโรงเรียนมัธยมไปยังตำบล แม้แต่บางอำเภอก็ยังไม่อาจตั้งโรงเรียนมัธยมให้ได้ เนื่องจากงบประมาณไม่มี

ต่อมาในเดือนมกราคม พ.ศ.๒๕๑๘ ซึ่งเป็นปีที่มีสภาผู้แทนราษฎร อธิบดีสามัญศึกษาได้ประกาศให้มีการขยายการศึกษาระดับมัธยมไปสู่ชนบทให้มากขึ้น โดยมีเงื่อนไขว่าประชาชนในท้องถิ่นต้องให้ความร่วมมือ จัดหาที่ดินให้ไม่น้อยกว่า ๓๕ไร่ และสร้างอาคารชั่วคราวตามแบบแผนของกระทรวงศึกษาธิการและจัดให้มี สนามเด็กเล่น สำหรับเด็กตามสมควร นายกุศล ไชยคุณ ศึกษาการอำเภอเขื่องใน ซึ่งได้เสนอเรื่องราวไว้แล้วนั้นจึงได้ออกมาประชุมร่วมกับสภาตำบล ซึ่งในขณะนั้นนายรส สลักคำ เป็นกำนันและเป็นประธานสภาตำบล ได้เชิญสมาชิกสภาตำบล คณะครู กรรมการหมู่บ้านต่างๆ และเจ้าอาวาสวัดในตำบลมาประชุมร่วมกัน ที่ประชุมได้ลงมติรับปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ทางราชการกำหนดและต่อจากนั้น ศึกษาธิการอำเภอก็ได้ยื่นเรื่องราวขอจัดตั้งโรงเรียนไปตามลำดับอีกครั้งหนึ่ง ส่วนทางสภาตำบลก็เริ่มปรับพื้นที่ก่อสร้างและเริ่มก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราวตามแบบแปลน โดยประชาชนในท้องที่ตำบลนาคำใหญ่ได้บริจาคค่าวัสดุก่อสร้างให้สมทบกับเงินของสภาตำบล ในการก่อสร้างอาคารเรียนนี้ ประชาชน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน คณะครู พระสงฆ์ ได้เสียสละแรงงานทำโดยมิได้คิดค่าตอบแทน

และในเดือนพฤษภาคมนั้นเอง ทางอำเภอได้แจ้งให้โรงเรียนในตำบลนาคำใหญ่และตำบลใกล้เคียง เปิดรับนักเรียนเพื่อเข้าเรียนในโรงเรียนมัธยมตำบลนาคำใหญ่ พร้อมกับมีหนังสือที่ อ.บ.๕๓/๑๔๐๙ ลงวันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๑๘ สั่งให้เปิดการเรียนตั้งแต่วันจันทร์ที่ ๒ เดือนมิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๘ เป็นต้นไป โดยให้อาศัยศาลาการเปรียญวัดบ้านทุ่งเป็นที่ทำการสอนชั่วคราว จนกว่าการก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราวจะเสร็จ ต่อมาได้ย้ายมาใช้ที่ราชพัสดุแปลงที่ ๘๒๗ อุบลราชธานี เมื่อวันที่ ๑๖ เดือนมิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๘ และได้มีประชาชนในหมู่บ้านทุ่งและบ้านบุตร บริจาคที่ดินเพิ่มเติมให้เป็นสถานที่ปลูกสร้างอาคารเรียน ดังนี้

๑. ประชาชนบ้านทุ่ง จำนวน ๘ รายได้แก่
     ๑.๑ คุณตาคุย หมื่นสุข           บริจาคจำนวน ๑๒ ไร่
     ๑.๒ นายพิมพา หมื่นสุข         บริจาคจำนวน ๘ ไร่
     ๑.๓ คุณพ่อพรมมา พาชื่น      บริจาคจำนวน ๑ ไร่ ๑ งาน
     ๑.๔ คุณพ่อค่อน พาชื่น          บริจาคจำนวน ๒ ไร่ ๒ งาน
     ๑.๕ คุณยายเข็ม หมื่นสุข       บริจาคจำนวน ๖ ไร่ ๒ งาน
     ๑.๖ คุณยายอ่อน พาชื่น         บริจาคจำนวน ๑ ไร่ ๕ ตารางวา
     ๑.๗ คุณตาวัน หมื่นสุข           บริจาคจำนวน ๒ไร่ ๒ งาน
     ๑.๘ คุณตาทิพย์ ศรีเสริม        บริจาคจำนวน ๒ ไร่ ๒ งาน

๒. ประชาชนบ้านบุตร จำนวน ๖ ราย ได้แก่
     ๒.๑ คุณตาหวัน ชาวชอบ        บริจาคจำนวน ๑๒ ไร่
     ๒.๒ นายจิตร ชาวชอบ            บริจาคจำนวน ๒ ไร่
     ๒.๓ นายทองสุข ศรีเสริม         บริจาคจำนวน ๑ ไร่
     ๒.๔ นายอรัญ บุญไชย            บริจาคจำนวน ๓ ไร่
     ๒.๕ นายอุดร สิงห์สาย            บริจาคจำนวน ๘ ไร่
     ๒.๖ นายมั่น สิงห์สาย              บริจาคจำนวน ๒ ไร่


รวมเนื้อที่ทั้งสิ้น ๙๒ ไร่ ๓๗ ตารางวา มีผู้นำชุมชนทำการนัดประชาชนหลายหมู่บ้าน ร่วมสร้างอาคารชั่วคราวจำนวน ๖ ห้องเรียน โดยมีผู้นำคนสำคัญ คือนายรส สลักคำ กำนันตำบลนาคำใหญ่ และนายชม สุวรรณพงศ์ ครูใหญ่โรงเรียนบ้านนาคำใหญ่

ในปี พ.ศ. ๒๕๓๐ กระทรวงมหาดไทยได้แบ่งพื้นที่การปกครอง ตำบลนาคำใหญ่ได้แยกจัดตั้งตำบลขึ้นใหม่ คือ ตำบลแดงหม้อ ปัจจุบันโรงเรียนนาคำวิทยาจึงตั้งอยู่ที่บ้านเลขที่ ๕๐ หมู่ ๔ บ้านบุตร ตำบลแดงหม้อ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี

ต่อมาในวันที่ ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๖ ได้มีการปรับปรุงรูปแบบการบริหารราชการในกระทรวงศึกษาธิการเพื่อลดความซ้ำซ้อน โดยออกพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึ่งเนื้อหาส่วนหนึ่งของพระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดให้จัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เพื่อรับผิดชอบอำนาจหน้าที่เดิมของสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ กรมสามัญศึกษา กรมวิชาการ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด และสำนักงานศึกษาธิการอำเภอ และกระทรวงศึกษาธิการได้อาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวออกประกาศแบ่งเขตพื้นที่การศึกษาจำนวน ๑๗๕ เขต และมีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (สพท.) บริหารงานในแต่ละเขต ซึ่งในเวลาต่อมาได้มีประกาศกระทรวงศึกษาธิการอีก ๒ ฉบับกำหนดเขตพื้นที่การศึกษาเพิ่มเติมใน ๑๐ จังหวัด จังหวัดละ ๑ เขต ได้แก่ นราธิวาส ปัตตานี ยะลา กาญจนบุรี เชียงใหม่ ปราจีนบุรี พัทลุง เลย มหาสารคาม และอุทัยธานี จำนวนเขตพื้นที่การศึกษาจึงเพิ่มขึ้นเป็น ๑๘๕ เขต โรงเรียนนาคำวิทยาจึงเปลี่ยนมาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุบลราชธานี เขต ๑

เมื่อวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘ คณะรัฐมนตรีเห็นชอบในหลักการแนวทางการถ่ายโอนภารกิจด้านการศึกษาให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ตามที่รองนายกรัฐมนตรี (นายวิษณุ เครืองาม) ในฐานะประธานกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอมติของที่ประชุมคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (กกถ.) ครั้งที่ ๙/๒๕๔๘ ให้ดำเนินการถ่ายโอนเป็นไปตามหลัก
ความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย รวมทั้งคำนึงถึงความพร้อมในการจัดการเรียนการสอน คุณภาพการศึกษา และประโยชน์ของนักเรียนเป็นสำคัญ ดังนั้น ใน ปี พ.ศ. ๒๕๕๑ โรงเรียนนาคำวิทยาจึงได้สมัครใจถ่ายโอนมาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี จนถึงปัจจุบัน

ทำเนียบผู้บริหารโรงเรียนนาคำวิทยา

       ชื่อ – สกุล                                      ปี พ.ศ.                          ตำแหน่ง
๑. นายประวัติ ทางทอง                         ๒๕๑๘ – ๒๕๑๙            ครูใหญ่(รักษาการ)
๒. นางสาวละอองศรี ถาวรพัฒน์            ๒๕๑๙ – ๒๕๒๐            ครูใหญ่ (รักษาการ)
๓. นายสมภาร ทองมั่น                          ๒๕๒๐ – ๒๕๒๗            ครูใหญ่
๔. นายสันต์ชัย พุทธบุญ                       ๒๕๒๗ – ๒๕๓๑            อาจารย์ใหญ่
๕. นายประเสริฐ ครองยุติ                      ๒๕๓๑ – ๒๕๓๑             อาจารย์ใหญ่
๖. นายทวีวัฒน์ โพธิวัฒน์                      ๒๕๓๑ – ๒๕๓๓             อาจารย์ใหญ่
๗. นายสมยศ ศรีหาพงษ์                      ๒๕๓๑ – ๒๕๓๓             อาจารย์ใหญ่
๘. นายแสง กัญญวิมล                          ๒๕๓๓ – ๒๕๓๙             อาจารย์ใหญ่
๙. นายสุวรรณ โลมะรัตน์                      ๒๕๓๙ – ๒๕๔๖             อาจารย์ใหญ่ 
๑๐. นายสะอาด ขันอาษา                       ๒๕๔๖ – ๒๕๔๖             อาจารย์ใหญ่
๑๑. นายบุญชวน วงศ์ชา                       ๒๕๔๖ – ๒๕๔๙            ผู้อำนวยการสถานศึกษา
๑๒. นายสุนทร ประดิษฐศิลป์                 ๒๕๔๙ – ๒๕๕๑            ผู้อำนวยการสถานศึกษา
๑๓. นายเกษมสุข เพชรดี                      ๒๕๕๑ – ๒๕๕๒             ผู้อำนวยการสถานศึกษา (รักษาราชการ)
๑๔. นางสาวพรพนธ์ แพทย์เพียร           ๒๕๕๒ – ๒๕๕๘            ผู้อำนวยการสถานศึกษา
๑๕. นายเกษมสุข เพชรดี                      ๒๕๕๘ – ๒๕๕๙            ผู้อำนวยการสถานศึกษา(รักษาราชการ)
๑๖. นายประดิษฐ์ นันทะสาร                  ๒๕๕๙ – ๒๕๖๗            ผู้อำนวยการสถานศึกษา
๑๗. นายเฉลียว เมฆบุตร                       ๒๕๖๘ – ปัจจุบัน            ผู้อำนวยการสถานศึกษา